Projenin ilk uygulaması yoğun katılımla gerçekleştirilirken, ortaya çıkan tablo hem eğitimciler hem de katılımcılar açısından umut verici oldu.
Engel Değil, Afette Aktif Güç
Proje; işitme engelli öğrencilerin afet anlarında yardım bekleyen bireyler değil, iletişim kurabilen, koordinasyona katkı sunabilen ve çözümün parçası olabilen aktif bireyler olmalarını hedefliyor. Bu yaklaşım, dezavantajlı bireylerin afet yönetim süreçlerine entegre edilmesi açısından Türkiye’de öncü bir adım olarak değerlendiriliyor.
Eğitim süreci üç temel başlıkta yürütüldü:
Afet Farkındalık Eğitimi: Deprem, sel, heyelan, çığ ve orman yangını gibi afet türleri; afet öncesi hazırlık; aile afet planı oluşturma; acil durum çantası içeriği ve kriz anında doğru davranış biçimleri.
Mors Alfabesi ve Alternatif Haberleşme: Nokta ve çizgi temelli iletişim sistemi; ışık, titreşim ve görsel sinyallerle haberleşme; uluslararası acil çağrı sinyali SOS uygulamaları.
Afet Anı ve Sonrası Koordinasyon: Enkaz altında ve üstünde doğru iletişim yöntemleri; profesyonel arama-kurtarma ekipleriyle koordinasyon; bilgi aktarımında netlik ve hızın önemi.
Öğrenciler iki ay öncesinden başladıkları mors alfabesi eğitimlerinde büyük bir özveri gösterdi. Sunum sırasında öğrendiklerini uygulamalı olarak sergileyen öğrencilerin, mors alfabesini işaret diliyle entegre etmeye çalışmaları dikkat çekti. Eğitmenler, işitme engelli öğrencilerin mors alfabesini ikinci bir dil gibi sahiplenmelerinin olağanüstü bir motivasyon örneği olduğunu ifade etti.
Afetlerde Alternatif Haberleşmenin Stratejik Önemi
Afet anlarında GSM hatları ve internet altyapısı çoğu zaman devre dışı kalabiliyor. Bu noktada amatör telsizcilik, bağımsız ve sürdürülebilir bir iletişim ağı sunarak kritik rol üstleniyor. Proje ile öğrencilerin lisanslı radyo amatörü olmaları hedeflenirken, afet anında bilgi akışının sağlanması, yardım çağrılarının iletilmesi ve koordinasyonun desteklenmesi amaçlanıyor.
Program kapsamında TRAC tarafından okula, dijital modlarda uzun menzilli haberleşme imkânı sağlayacak bir HF telsiz hediye edildi. Bu destek sayesinde öğrenciler yalnızca teorik bilgi edinmekle kalmayacak; gerçek ekipman üzerinden pratik yaparak afet senaryolarına hazırlıklı hale gelecek. Okul bünyesinde amatör telsizcilik faaliyetlerinin düzenli ve sürdürülebilir biçimde devam edeceği belirtildi.
İşaret Diline Afet Terminolojisi Ekleniyor
Projenin bir diğer önemli ayağı ise işaret diline afet ve acil durum kavramlarının sistematik biçimde kazandırılması oldu. Bu çalışma, kriz anlarında iletişim kopukluğunu en aza indirmeyi hedefliyor. Ayrıca arama-kurtarma ekiplerinin işitme engelli bireylerle etkili iletişim kurabilmesi için bilinçlendirme faaliyetleri planlanıyor.
Bu yönüyle proje, yalnızca öğrencilere eğitim vermekle sınırlı kalmıyor; afet yönetim sisteminin kapsayıcı hale gelmesine katkı sunuyor. Dezavantajlı bireylerin sahip olduğu farklı iletişim becerilerinin avantaja dönüştürülmesi, afetlere karşı toplumsal direnci artıran önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
19 Okul İçin Yol Haritası
Türkiye genelinde aynı statüde eğitim veren 19 lise bulunduğu dikkate alındığında, Bergama’da başlatılan bu modelin ülke çapında yaygınlaştırılma potansiyeli taşıdığı görülüyor. Proje kapsamında hazırlanan eğitim içerikleri, sunum materyalleri ve teknik dokümanların diğer okullara ve ilgili TRAC şubelerine iletilmesi planlanıyor.
Etkinliğe ayrıca Edremit’ten katılan TRAC temsilcileri Murat Anlayan ve İsmail İrgörücü ile Edremit Belediyesi Afet İşleri Müdürü de destek verdi. İlçe protokolünün ilgiyle takip ettiği programda, öğrencilerin performansı takdir topladı.
Toplumsal Dayanışmanın Güçlü Mesajı
Bu proje, afet bilincinin yaygınlaştırılması ile birlikte işitme engelli gençlerin toplumsal dayanışma içinde aktif rol alabileceğini güçlü biçimde ortaya koydu. Radyo amatörlüğünün yalnızca bir hobi değil; afet anında hayat kurtarabilecek stratejik bir iletişim aracı olduğu bir kez daha vurgulandı.
En anlamlı mesaj ise öğrencilerden geldi. İşitme engelli gençler, amatör telsiz camiasına selamlarını ileterek en kısa sürede lisanslı birer radyo amatörü olarak aralarında yer almak istediklerini ifade etti.
Bu proje, sessizliğin bir engel değil; doğru eğitimle güçlü bir iletişim aracına dönüşebileceğini gösterdi.
Mesaj net: Afette biz de varız.