Dünya Obezite Günü kapsamında yapılan açıklamalar ve yayımlanan araştırmalar, obeziteyle yaşayan bireylerin yalnızca sağlık sorunlarıyla değil, aynı zamanda toplumsal önyargı ve damgalamayla da mücadele ettiğini ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre obezite; Tip 2 Diyabet, Kalp Hastalığı, İnme ve bazı kanser türleri başta olmak üzere birçok ciddi hastalığın gelişme riskini artırıyor. Bu durum hem yaşam kalitesini düşürüyor hem de erken ölüm riskini yükseltiyor. Uzmanlar, obezitenin bir tercih değil, tıbbi olarak ele alınması gereken kronik bir hastalık olduğuna dikkat çekiyor.
Obeziteyle ilgili yanlış algılar sürüyor
Araştırma şirketi Ipsos tarafından 14 ülkede gerçekleştirilen “Obezite Algısı Araştırması”, obezitenin tıbbi gerçekliği ile bu hastalıkla yaşayan kişilerin toplumda karşılaştığı algı arasında ciddi bir fark bulunduğunu ortaya koydu.
Araştırma sonuçlarına göre obeziteli bireylerin yüzde 71’i obezitenin sürekli tedavi gerektiren bir sağlık sorunu olduğunu kabul ediyor. Ancak katılımcıların yüzde 66’sı obezitenin kişisel tercihlerle önlenebileceğini düşünüyor ve yüzde 63’ü çoğu kişinin diyet ve egzersizle bu sorunu çözebileceğine inanıyor. Katılımcıların yaklaşık yarısı ise genetik ve biyolojik faktörlerin obezitenin temel nedenleri arasında yer aldığını kabul ediyor.
Uzmanlar, bu sonuçların obeziteli bireylerin kendi içlerinde bir çelişki yaşadığını gösterdiğini belirtiyor. Bir yandan obezitenin tıbbi bir hastalık olduğu bilinse de birçok kişi bu durumu yalnızca bireysel davranışların sonucu olarak değerlendiriyor. Bu durum ise kişilerin etkili tıbbi çözümler aramasının önünde önemli bir engel oluşturabiliyor. Araştırma bulguları, obeziteli bireylerin yalnızca hastalığın yükünü değil, aynı zamanda kendini suçlama duygusunu da taşıdığını ortaya koyuyor.
Türkiye’de algı tedavinin önüne geçebiliyor
Araştırmanın Türkiye verileri de dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Buna göre obeziteli bireylerin büyük bir bölümü (yüzde 80) kilolarını kontrol etmeyi düşündüklerini veya bu konuda tavsiye aldıklarını belirtirken, yalnızca yüzde 35’i son bir yıl içinde bir doktora başvurduğunu ifade etti.
Araştırmaya göre bunun en önemli nedenlerinden biri toplumsal algı. Türkiye’de obeziteli bireylerin yüzde 45’i “Kilomu kendi başıma kontrol etmeyi tercih ederim” görüşünü dile getiriyor. Bu oran birçok ülkeye kıyasla oldukça yüksek. Uzmanlar, kişisel sorumluluk inancının güçlü olmasının obezitenin kronik bir hastalık olarak değerlendirilmesini zorlaştırdığını ve tıbbi destek arayışını geciktirebildiğini belirtiyor.
“Obezite kronik bir hastalık olarak ele alınmalı”
Sağlık uzmanları, obezitenin biyolojik, genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkan kronik, tekrarlayıcı ve ilerleyici bir hastalık olduğunu vurguluyor. Bu faktörlerin önemli bir bölümünün bireyin kontrolü dışında gerçekleştiğine dikkat çeken uzmanlar, obezitenin diğer kronik hastalıklar gibi ele alınması gerektiğini ifade ediyor.
Uzmanlara göre obeziteyle mücadelede başarılı sonuçlar elde edilebilmesi için kamu kurumları, sağlık otoriteleri, akademi ve özel sektör arasında güçlü bir iş birliğinin kurulması büyük önem taşıyor. Ayrıca toplumda obeziteye yönelik yargılayıcı yaklaşımların azaltılması ve bilimsel temelli tedavi yöntemlerine erişimin desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Dünya Obezite Günü kapsamında yapılan çağrılarda, obezitenin kişisel bir başarısızlık değil; kronik, tekrarlayıcı ve ilerleyici bir hastalık olduğunun kabul edilmesi ve bu alandaki toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğine dikkat çekiliyor.