Panelde çölyak hastalığının tanı süreci, günlük yaşamda karşılaşılan zorluklar, glutensiz beslenmenin önemi ve sosyal destek mekanizmaları kapsamlı şekilde ele alındı.
Başkan Tanju Çelik: “Çölyak hastalarının yanında olmaya devam edeceğiz”
Panelin açılış konuşmasını yapan Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik, kronik hastalıklarla mücadelenin yaşam boyu sürdüğünü belirterek çölyak hastalığının hem sağlık hem de sosyal yaşam açısından ciddi zorluklar barındırdığını ifade etti.
Çölyak hastalarının günlük yaşamda beslenme konusunda sürekli dikkatli olmak zorunda kaldığını vurgulayan Çelik, glutensiz ürünlere erişimin hem zor hem de maliyetli olduğuna dikkat çekti. Hastalığın yalnızca doğuştan ortaya çıkmadığını, ilerleyen yaşlarda da görülebileceğini söyleyen Çelik, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemine değindi.
Bergama Belediyesi olarak kronik hastalıklarla yaşayan vatandaşlara destek olmak istediklerini belirten Başkan Çelik, “Toplumumuzun yanında olmak, onların yaşamını kolaylaştırmak istiyoruz. Sağlıklı Kentler Birliği’ne üyeyiz ve bu kapsamda çeşitli projeler geliştiriyoruz. Seminerler, yürüyüşler ve farkındalık etkinlikleriyle çalışmalarımızı sürdüreceğiz” dedi.
Konuşmasında sağlık alanında önemli çalışmalara imza atan isimleri de anan Çelik, özellikle birlikte görev yaptığı hocalarına teşekkür ederek, sağlık hizmetlerinin gelişmesine katkı sunan isimleri rahmet ve minnetle andı. Başkan Çelik’in konuşmasında geçen hastane adı da “Behçet Uz Çocuk Hastanesi” olarak ifade edildi.
Doç. Dr. Gülin Eren çölyak hastalığını anlattı
Panelde konuşan Doç. Dr. Gülin Eren, çölyak hastalığının gluten içeren besinlerin tüketilmesi sonucu ince bağırsağın zarar görmesiyle ortaya çıkan kronik bir bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu anlattı.
Glutenin buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan bir protein olduğunu belirten Eren, çölyak hastalarında glutenin bağırsak yüzeyinde iltihabi reaksiyona neden olduğunu ifade etti. Hastalığın sadece sindirim sistemi belirtileriyle değil; kansızlık, kas ağrıları, saç dökülmesi, diş problemleri ve büyüme geriliği gibi çok farklı bulgularla da ortaya çıkabileceğini söyledi.
Toplumda çölyak görülme sıklığının yaklaşık yüzde 1-2 arasında olduğunu belirten Eren, tanı almamış çok sayıda hasta bulunduğunu kaydetti. Çölyak tanısında kan testlerinin önemli yer tuttuğunu, kesin tanının ise biyopsi ile konulduğunu ifade eden Eren, “Her gluten hassasiyeti çölyak değildir. Gluten intoleransı ile çölyak birbirinden farklı durumlardır” dedi.
Çölyak hastalarının yaşadığı sorunlar gündeme geldi
Panelde söz alan Çölyakla Yaşam Derneği temsilcilerinden Sertan Ergüt ise çölyak hastalarının yıllardır çözüm bekleyen sorunlarına dikkat çekti. 1991 yılında çölyak tanısı aldığını söyleyen Ergüt, glutensiz ürünlerin hâlâ yeterince desteklenmediğini ifade etti.
Sağlık Bakanlığı’nın hastalık tanımlamalarında çölyak hastalığının yeterince yer almadığını savunan Ergüt, çölyak hastalarının glutensiz ürünlere erişim konusunda ekonomik sıkıntılar yaşadığını dile getirdi. Özellikle çocuk çölyak hastalarının düzenli ve güvenli beslenmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı.
Uzman doktorlar da glutensiz ürünlerin maliyetinin yüksek olduğunu kabul ederek, ailelerin yaşadığı ekonomik yükün hafifletilmesi gerektiğini ifade etti.
Prof. Dr. Çiğdem Ömür Ecevit: “Glutensiz yaşam ciddi dikkat gerektiriyor”
Panelde konuşan Prof. Dr. Çiğdem Ömür Ecevit ise çölyak hastalarının günlük yaşamda nelere dikkat etmesi gerektiği konusunda bilgiler verdi.
Glutensiz beslenmenin yalnızca ekmekten uzak durmak anlamına gelmediğini belirten Ecevit, soslardan kozmetik ürünlere, işlenmiş gıdalardan oyun hamurlarına kadar birçok üründe gizli gluten bulunabileceğini söyledi.
Özellikle okul çağındaki çocukların beslenme konusunda ciddi sorunlar yaşadığını ifade eden Ecevit, birçok ailenin çocuklarına evden özel yemek hazırlamak zorunda kaldığını belirtti. Doğum günü etkinlikleri ve okul yemeklerinin çölyaklı çocuklar açısından önemli bir sosyal sorun oluşturduğunu dile getirdi.
Etiket okumanın önemine dikkat çeken Ecevit, “Glutensiz ibaresi bulunan ürünler güvenlidir. Ancak ‘eser miktarda gluten içerebilir’ uyarısı bulunan ürünlerden de kaçınılmalıdır” dedi.
Soru-cevap bölümünde önemli konular gündeme geldi
Panelin sonunda gerçekleştirilen soru-cevap bölümünde katılımcılar uzmanlara merak ettikleri konuları yöneltti.
“Demir eksikliği çölyak belirtisi olabilir mi?”
Bir katılımcının ferritin düşüklüğünün tek başına çölyak belirtisi olup olmayacağı yönündeki sorusunu yanıtlayan uzmanlar, açıklanamayan demir eksikliği ve vitamin eksikliklerinin çölyak açısından araştırılması gerektiğini söyledi.
“Diyetisyen desteği gerekli mi?”
Çocuğu çölyak hastası olan bir annenin diyetisyen desteğiyle ilgili sorusu üzerine uzmanlar, glutensiz beslenmenin çoğu zaman karbonhidrat ağırlıklı hale gelebildiğini belirterek profesyonel beslenme desteğinin faydalı olacağını ifade etti.
Uzmanlar ayrıca glutensiz diyet uygulayan bazı çocuklarda obezite, diyabet ve kardiyovasküler risklerin de görülebildiğini söyledi.
“Çölyak testi nasıl yapılıyor?”
Katılımcıların çölyak testlerine ilişkin sorularını yanıtlayan uzmanlar, çölyak tanısında özel serolojik kan testlerinin kullanıldığını belirtti. Bu testlerin devlet hastanelerinde yapılabildiği ancak deneyimli laboratuvarların tercih edilmesinin önemli olduğu ifade edildi.
“Tip 1 diyabet ve çölyak ilişkili mi?”
Bir annenin tip 1 diyabet tanısı alan çocuğunda daha sonra çölyak hastalığının ortaya çıktığını belirtmesi üzerine uzmanlar, çölyak ile tip 1 diyabet arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu söyledi.
Her iki hastalığın da otoimmün hastalık grubunda yer aldığını belirten uzmanlar, diyabetli çocuklarda çölyak gelişme riskinin daha yüksek olduğunu kaydetti.
“Farkındalık her geçen gün artıyor”
Panel sonunda uzmanlar, çölyak hastalığının toplumda giderek daha fazla tanındığını ancak hâlâ tanı almamış çok sayıda hasta bulunduğunu belirtti. Çölyak hastalarının yaşam kalitesinin artırılması için sosyal destek, doğru bilgilendirme ve güvenli gıdaya erişimin büyük önem taşıdığı vurgulandı.
